Co składa się na elewację z drewna
Elewacja drewniana to system trzech warstw: deski elewacyjnej (warstwa zewnętrzna, dekoracyjna i ochronna), rusztu (łaty pionowe i poziome dystansujące deski od ściany) oraz ściany podstawowej z izolacją i paroizolacją. Najważniejsza dla długiego życia całego systemu jest wentylacja — szczelina 3-5 cm między deską a ścianą musi być drożna od dołu do góry, żeby drewno mogło oddawać wilgoć po deszczu.
Wozimy elewację w trzech głównych gatunkach: modrzewiu syberyjskim (najtańszy, dobry stosunek jakości do ceny), termodrewno sosnowe (lżejsze, bardziej stabilne, karmelowy kolor) oraz świerk impregnowany ciśnieniowo (najtańszy, ale wymaga konserwacji co 5-7 lat).
Profile, które trzymamy
- Rhombus — przekrój trapezowo-romboidalny, daje grę światła. Mocowanie wkrętami od strony ściany albo klipsami. Wymiary: 21×95, 26×95, 26×140 mm
- Łezka (deska na pióro-wpust) — klasyczna deska elewacyjna z piórem górnym i wpustem dolnym, sztywne łączenie. Wymiary: 21×95, 21×120 mm
- Fasadowa (deska prosta na zakładkę) — najprostszy profil, deska na deskę z 1-2 cm zakładkę. Wymiary: 21×140, 26×145 mm
- Open-joint (otwarta szczelina) — deski 21×95 mm rozsunięte 5-10 mm między sobą, efekt nowoczesny, wymaga starannej paroizolacji. Profile prostokątne lub szczotkowane.
- Panele długie — 5-6 m, do elewacji bez poziomych styków. Wymagają fabrycznej odpadu (nie da się dorobić na placu)
Gatunki — szczegóły
Modrzew syberyjski. Klasa II trwałości, 12-15 lat bez impregnacji. Po 6-12 miesiącach na słońcu szarzeje na popielate (proces naturalny). Wielu klientów kocha tę surową, naturalną patynę; inni wolą zachować ciepły brąz drewna i olejują co 2-3 lata. Modrzew jest gęsty, ciężki, ma wyraźne sęki.
Termodrewno (Thermo-D sosna lub jesion). Klasa I trwałości, 25 lat bez impregnacji. Karmelowy kolor jednolity przez grubość deski. Lżejszy od modrzewia, łatwiejszy w montażu, ale kruchszy przy wkręcaniu (zawsze wstępne nawiercanie). Droższy od modrzewia.
Świerk impregnowany ciśnieniowo. Klasa III pierwotna, podniesiona impregnacją do II. Tani, do 8-10 lat eksploatacji. Konserwacja co 5-7 lat impregnatem powierzchniowym. Nie wszyscy klienci akceptują zielonkawy odcień świeżej impregnacji (po 6-12 miesiącach kolor szary-naturalny).
Mocowania i obróbki
- Wkręty wyłącznie A2 (modrzew, termo) lub A4 (elewacja w pasie nadmorskim) — łeb stożkowy z gniazdem TX25, długość 2,5× grubości deski
- Klipsy ukryte systemowe (np. Eurotec, Dila) — montaż bezśrubowy, deska bez widocznych łbów. Liczone osobno, jako dodatek do deski.
- Listwy maskujące narożniki, parapety, podokienniki — z tego samego gatunku dla zachowania jednorodnego wybarwienia
- Folia paroprzepuszczalna pod ruszt — wymagana, paroizolacyjna od strony pomieszczeń
Konserwacja
Modrzew i termo bez konserwacji wytrzymają bez problemu deklarowane lata, ale stracą oryginalny kolor (modrzew → popielaty, termo → szaro-brązowy). Konserwacja oznacza: olej na bazie roślinnej (lniany, tungowy) raz na 2-3 lata, nakładany pędzlem albo wałkiem na suchą elewację po umyciu strumieniem wody. Olej wnika w drewno, nie tworzy filmu. Lakiery powierzchniowe są błędem — odpadają płatami po 2-3 latach.
Świerk impregnowany wymaga konserwacji impregnatem fungicydowym co 5-7 lat — bez tego klasa trwałości spada do III i drewno zaczyna próchnieć w 8-10 roku.
Detale architektoniczne — narożniki, okapy, parapety
Elewacja drewniana to nie tylko ściany płaskie. Każdy projekt zawiera rozwiązanie kilku detali, które decydują o szczelności i wyglądzie całości:
- Narożniki zewnętrzne — albo zakończenie deski na styk pod kątem 45° (eleganckie, droższe w wykonaniu), albo listwa narożna 30×30 albo 45×45 z tego samego gatunku (prostsze, akceptowalne wizualnie)
- Listwy okapowe — pas pod okapem, zakrywający styk elewacji z podbitką. Zwykle deska 21×140 z fazowanym dolnym brzegiem dla odpływu wody
- Parapety okienne — z tego samego gatunku, deska 26-32 mm szerokości równej głębokości podokiennika + 3-4 cm wysięgu na ściankę (kapinos)
- Otwory wentylacyjne — kratki ze stali nierdzewnej z siatką przeciw owadom, montowane w listwach startowych dolnych i kalenicowych
- Listwy startowe i końcowe — aluminiowe albo z PVC, ukryte pod pierwszą i ostatnią deską, zapewniają szczelinę wentylacyjną
Większość firm elewacyjnych ma swoje gotowe rozwiązania detali — pomożemy dobrać profile i ilości razem z głównym pakietem deski.
Wycena
Deskę elewacyjną wyceniamy w m² — osobno deska, osobno klipsy i akcesoria montażowe. Mailem podaj powierzchnię elewacji, gatunek i preferowany profil — wycenimy z dostawą (modrzew i termo z magazynu, panele długie 5-6 m na zamówienie).